Նորություններ
Շագանակագեղձի քաղցկեղ. հիվանդության վաղ հայտնաբերման ու բուժման մեթոդները. մանրամասնում է Վարդան Առաքելյանը
Շագանակագեղձի քաղցկեղ. հիվանդության վաղ  հայտնաբերման  ու բուժման մեթոդները. մանրամասնում է Վարդան Առաքելյանը
25.01.2018

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում շագանակագեղձի քաղցկեղը, ինչպե՞ս է դրսևորվում, և ի՞նչ բուժում է ենթադրում:

 

Տղամարդկանց հիվանդությունների մեջ, թոքի քաղցկեղից հետո, երկրորդ տեղը գրավում է շագանակագեղձի քաղցկեղը: Շագանակագեղձի քաղցկեղի տարածվածությունն ավելանում է տարիքին զուգահեռ: Այսպես, եթե մինչև 50 տարեկան տղամարդկանց մոտ շագանակագեղձի քաղցկեղը հազվադեպ է հանդիպում, ապա 50 տարեկանից հետո այն կտրուկ աճում է՝ 60 տարեկանում հասնելով 45- 50% -ի, իսկ 80 տարեկանում կազմում է 80%: Շագանակագեղձի քաղցկեղի դեպքում, հիվանդության վաղաժամ ախտորոշումը կարող է բերել հիվանդի լիակատար առողջացման: Շագանակագեղձի քաղցկեղը պատկանում է այն քաղցկեղների շարքին, որոնց ժամանակին ախտորոշելը թույլ է տալիս երկարեցնել կյանքի տևողությունը: Ախտորոշումն իրենից դժվարություն չի ներկայացնում, հաշվի առնելով շատ զգայուն և սպեցիֆիկ ուռուցքային մարկերի՝ PSA-ի առկայությունը: Մի քանի անհրաժեշտ հետազոտություններից (մատնային ռեկտալ քննություն, սոնոգրաֆիա, շագանակագեղձի պունկցիոն բիոպսիա, ՄՌՏ կամ ՀՇ- քննություն, ոսկրային համակարգի ռադիոիզոտոպային սցինտիգրաֆիա) հետո նշանակվում է համապատասխան բուժում՝ կախված ուռուցքի տարածվածությունից, տարիքից, ուռուցքի տեսակից։ Կարող է առաջարկվել վիրահատություն՝ շագանակագեղձի հեռացում, կամ բուժման այլ տարբերակներ՝ հորմոնային բուժում, ռադիոթերապիա և այլն:

 

Ո՞րոնք են շագանակագեղձի քաղցկեղի առաջացման հիմնական պատճառները:

 

Այս հիվանդության առաջացման պատճառները մի քանիսն են. Շատ կարևոր տեղ ունի ժառանգական գործոնը: Ապացուցված է, որ եթե ընտանիքում կան երկու կամ երեք արյունակից հարազատներ, ովքեր ևս ունեցել են այս հիվանդությունը (հայր, եղբայր), ապա քաղցկեղ ունենալու հավանականություը մոտ տասը անգամ ավելանում Է: Պատճառներից մյուսը հորմոնալ խանգարումներն են, երբ տարիքի հետ խախտվում է արական սեռական հորմոնի՝ տեստոստերոնի փոխանակությունը: Մեծ է նաև սննդային գործոնի դերը. գոյություն ունի այպես կոչված արևմտյան արագ սնունդ (fast food), որը պարունակում է մեծ քանակությամբ կենդանական հավելումներ, սրանք նույնպես նպաստում են քաղցկեղի առաջացմանը: Ապացուցվել է, որ սննդի մեջ որոշակի տարրեր, վիտամիններ կամ կենսաբանական հավելումներ պարունակող սննդամթերքի օգտագործումը նպաստում է շագանակագեղձի քաղցկեղի կանխարգելմանը կամ հետ զարգացմանը: Դրանցից են . վիտամին E-ն, լիկոպինը, որն իրենից ներկայացնում է կարոտինոիդ պիգմենտ և պայմանավորում է որոշ բույսերի պտուղների գույնը (տոմատներ, ձմերուկ, գուավա, վարդագույն թուրիջ); սելենը, որը գտնվում է հացահատիկներում, մսի, ձկան, ընտանի թռչունների մսի մեջ, կաթնամթերքում և այլն:

 

Որքանո՞վ է փոխվել հասարակության` բժշկին դիմելու մոտեցումը:

 

Ի տարբերություն Եվրոպական և Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների, հետխորհրդային երկրներում, և մասնավորապես, մեր երկրում հաճախ ենք հանդիպում բարձիթողի դեպքերի՝ 3-4-րդ փուլերում: Հետագա բարդություններից խուսափելու համար հարկավոր է պաբերաբար դիմել բժշկի, թեպետ կարող ենք արձանագրել, որ վերջերս, հասարակությանը անընդատ հորդորելուց, բարձրաձայնելուց հետո մեծացել է օնկոլոգիական զգուշավորությունը: Կազմակերպվում են քաղցկեղի վաղաժամ հայտնաբերման հետ կապված այսպես կոչված՝ սկրինինգային ծրագրեր, որոնք նպաստում են վաղ փուլերում հիվանդությոն հայտնաբերմանը և բուժմանը:

 

Վարդան Առաքելյան

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ուրոլոգ

 

 

Լուրեր, հայտարարություններ
Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնը աշխատանքի է հրավիրում բժշկի օգնականների 17.01.2020

Վ.Ա. Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնը աշխատանքի է հրավիրում բժշկի օգնականնների։ Ցանկացողները կարող են CV ուղարկել info@oncology.am էլեկտրոնային հասցեին։ Աշխատանքային գործառույթներ․․․

Քաղցկեղը հաղթահարած վեցամյա տղային դպրոցում դիմավորել են ծափահարություններով 16.01.2020

Վեցամյա Ջոն Օլիվեր Զիպեյը երեք տարի պայքարել է լեյկեմիայի (արյան քաղցկեղի) դեմ, և բոլորովին վերջերս՝ կաթոլիկ Սուրբ Ծննդից երկու օր անց ավարտել է քիմիաթերապիայի վերջին փուլը։ Այս շաբաթ տղան վերադարձել է...

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի մի շարք աշխատակիցներ անցան վաստակավոր հանգստի 15.01.2020

Այսօր Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում հրաժեշտ տվեցին վաստակավոր հանգստի անցնող մի շարք աշխատակիցների։ Երկար տարիներ Կենտրոնին բարձր որակի մասնագիտական ծառայություններ մատուցած․․

Հաճախ տրվող հարցեր