Նորություններ
Շագանակագեղձի քաղցկեղ. հիվանդության վաղ հայտնաբերման ու բուժման մեթոդները. մանրամասնում է Վարդան Առաքելյանը
Շագանակագեղձի քաղցկեղ. հիվանդության վաղ  հայտնաբերման  ու բուժման մեթոդները. մանրամասնում է Վարդան Առաքելյանը
25.01.2018

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում շագանակագեղձի քաղցկեղը, ինչպե՞ս է դրսևորվում, և ի՞նչ բուժում է ենթադրում:

 

Տղամարդկանց հիվանդությունների մեջ, թոքի քաղցկեղից հետո, երկրորդ տեղը գրավում է շագանակագեղձի քաղցկեղը: Շագանակագեղձի քաղցկեղի տարածվածությունն ավելանում է տարիքին զուգահեռ: Այսպես, եթե մինչև 50 տարեկան տղամարդկանց մոտ շագանակագեղձի քաղցկեղը հազվադեպ է հանդիպում, ապա 50 տարեկանից հետո այն կտրուկ աճում է՝ 60 տարեկանում հասնելով 45- 50% -ի, իսկ 80 տարեկանում կազմում է 80%: Շագանակագեղձի քաղցկեղի դեպքում, հիվանդության վաղաժամ ախտորոշումը կարող է բերել հիվանդի լիակատար առողջացման: Շագանակագեղձի քաղցկեղը պատկանում է այն քաղցկեղների շարքին, որոնց ժամանակին ախտորոշելը թույլ է տալիս երկարեցնել կյանքի տևողությունը: Ախտորոշումն իրենից դժվարություն չի ներկայացնում, հաշվի առնելով շատ զգայուն և սպեցիֆիկ ուռուցքային մարկերի՝ PSA-ի առկայությունը: Մի քանի անհրաժեշտ հետազոտություններից (մատնային ռեկտալ քննություն, սոնոգրաֆիա, շագանակագեղձի պունկցիոն բիոպսիա, ՄՌՏ կամ ՀՇ- քննություն, ոսկրային համակարգի ռադիոիզոտոպային սցինտիգրաֆիա) հետո նշանակվում է համապատասխան բուժում՝ կախված ուռուցքի տարածվածությունից, տարիքից, ուռուցքի տեսակից։ Կարող է առաջարկվել վիրահատություն՝ շագանակագեղձի հեռացում, կամ բուժման այլ տարբերակներ՝ հորմոնային բուժում, ռադիոթերապիա և այլն:

 

Ո՞րոնք են շագանակագեղձի քաղցկեղի առաջացման հիմնական պատճառները:

 

Այս հիվանդության առաջացման պատճառները մի քանիսն են. Շատ կարևոր տեղ ունի ժառանգական գործոնը: Ապացուցված է, որ եթե ընտանիքում կան երկու կամ երեք արյունակից հարազատներ, ովքեր ևս ունեցել են այս հիվանդությունը (հայր, եղբայր), ապա քաղցկեղ ունենալու հավանականություը մոտ տասը անգամ ավելանում Է: Պատճառներից մյուսը հորմոնալ խանգարումներն են, երբ տարիքի հետ խախտվում է արական սեռական հորմոնի՝ տեստոստերոնի փոխանակությունը: Մեծ է նաև սննդային գործոնի դերը. գոյություն ունի այպես կոչված արևմտյան արագ սնունդ (fast food), որը պարունակում է մեծ քանակությամբ կենդանական հավելումներ, սրանք նույնպես նպաստում են քաղցկեղի առաջացմանը: Ապացուցվել է, որ սննդի մեջ որոշակի տարրեր, վիտամիններ կամ կենսաբանական հավելումներ պարունակող սննդամթերքի օգտագործումը նպաստում է շագանակագեղձի քաղցկեղի կանխարգելմանը կամ հետ զարգացմանը: Դրանցից են . վիտամին E-ն, լիկոպինը, որն իրենից ներկայացնում է կարոտինոիդ պիգմենտ և պայմանավորում է որոշ բույսերի պտուղների գույնը (տոմատներ, ձմերուկ, գուավա, վարդագույն թուրիջ); սելենը, որը գտնվում է հացահատիկներում, մսի, ձկան, ընտանի թռչունների մսի մեջ, կաթնամթերքում և այլն:

 

Որքանո՞վ է փոխվել հասարակության` բժշկին դիմելու մոտեցումը:

 

Ի տարբերություն Եվրոպական և Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների, հետխորհրդային երկրներում, և մասնավորապես, մեր երկրում հաճախ ենք հանդիպում բարձիթողի դեպքերի՝ 3-4-րդ փուլերում: Հետագա բարդություններից խուսափելու համար հարկավոր է պաբերաբար դիմել բժշկի, թեպետ կարող ենք արձանագրել, որ վերջերս, հասարակությանը անընդատ հորդորելուց, բարձրաձայնելուց հետո մեծացել է օնկոլոգիական զգուշավորությունը: Կազմակերպվում են քաղցկեղի վաղաժամ հայտնաբերման հետ կապված այսպես կոչված՝ սկրինինգային ծրագրեր, որոնք նպաստում են վաղ փուլերում հիվանդությոն հայտնաբերմանը և բուժմանը:

 

Վարդան Առաքելյան

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ուրոլոգ

 

 

Լուրեր, հայտարարություններ
Մտածեք ոչ թե վախի, այլ` առողջության մասին 22.08.2019

Դուք հետաձգում էիք կոլոնոսկոպիայի իրականացումը, քանի որ միայն վերջինիս մասին միտքը Ձեզ ահաբեկու՞մ էր: Կարող ենք Ձեզ վստահ ասել՝ Դուք մենակ չեք: Սակայն, եթե վերլուծենք, կպարզվի, որ պետք չէ վախենալ: Իսկ գրագետ իրականացված գործողությունը...

Ինչպե՞ս է կենսակերպն ազդում կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի վրա 20.08.2019

Հետազոտություններն ապացուցում են, որ քաղցկեղի շատ տեսակների զարգացումը կապված է սննդակարգի, ֆիզիկական ակտիվության և քաշի հետ: Եվ չնայած քաղցկեղի որոշ տեսակների համար (արգանդի պարանոցի...

Ուռուցքաբանությունն ու սեռական կյանքը 07.08.2019

Ինտիմ կյանքում առաջանում են խնդիրներ մարդկանց մոտ, ովքեր ստանում են կամ արդեն ավարտել են ուռուցքաբանական բուժումը։ Պատճառը նրանում է, որ ուռուցքաբանական բուժումն իր հետքն է թողնում ինչպես հիվանդի ֆիզիկական վիճակի, այնպես էլ...

Հաճախ տրվող հարցեր