Նորություններ
Վիրուսներն ու մանրէները` քաղցկեղի պատճառ
Վիրուսներն ու մանրէները` քաղցկեղի պատճառ
29.08.2019

Որոշ միկրոօրգանիզմներ, ընկնելով մարդու օրգանիզմ, կարող են նպաստել քաղցկեղի առաջացմանը: Ընդ որում, որոշ վտանգավոր վարակներ այժմ շատ տարածված են, իսկ վերջիններիս կրողները հաճախ նույնիսկ չեն էլ կռահում, որ իրենց առողջությունը վտանգված է: Արդյո՞ք հնարավոր է պաշտպանվել «անկոչ հյուրերից»:

 

Փորձենք պարզել: 


1.  Մարդու պապիլոմա վիրուսը (ՄՊՎ)


Մարդու պապիլոմա վիրուսը մի խումբ վիրուսների ընդհանուր անվանումն է, որոնք աշխարհում լայնորեն տարածված են: Գոյություն ունեն ՄՊՎ ավելի քան 100 տեսակներ, որոնցից առնվազն 14-ը քաղցկեղածին եմ: ՄՊՎ որոշ տեսակներ առաջացնում են արգանդի վզիկի քաղցկեղ (ըստ ԱՀԿ տվյալների՝ 70% դեպքերում դրանք 16 և 18 տեսակներն են):  Վիրուսը կարող է նաև առաջացնել հետանցքի, ամոթույքի (վուլվայի), հեշտոցի, առնանդամի և բերան-ըմպանի քաղցկեղ:


Հիշե՛ք, ներկայում վիրուսածին հիվանդությունների դեմ բուժում դեռևս չկա: Հիմնականում մարդու օրգանիզմն ինքնուրույն է պայքարում վիրուսի դեմ և «վնասազերծում» վերջինիս: Սակայն, երբեմն, վարակն անցնում է քրոնիկական ձևի՝ փոփոխություններ առաջացնելով բջիջներում՝ բերելով նախաքաղցկեղային, ապա` քաղցկեղային բջիջների առաջացման:


Նախաքաղցկեղային ախտաբանությունների բուժումը, սովորաբար, դժվարություն չի ներկայացնում և հնարավորություն է տալիս խուսափել քաղցկեղի զարգացումից: Դրա համար կարևոր է կանոնավոր անցնել սքրինինգային հետազոտություններ և իրականացնել ՊԱՊ թեստ (քսուկ` արգանդի վզիկի մակերեսից):


2.  В և С հեպատիտներ


Այս վիրուսներով կարելի է հաճախ վարակվել չպաշտպանված սեռական հարաբերության ժամանակ, ինչպես նաև գեղեցկության սրահներում` մատնահարդարման և այլ միջամտություների ժամանակ, երբ պահանջվում է գործիքների մանրակրկիտ ախտահանում:
В և С հեպատիտների դեպքում անհրաժեշտ բուժման բացակայության դեպքում կարող են առաջանալ լյարդի ցիրոզ և քաղցկեղ: Վտանգավորությունը նրանում է, որ վիրուսներով վարակները հաճախ ընթանում է անախտանիշ, և հիվանդությունը կարելի է ախտորոշել միայն հատուկ հետազոտությունների օգնությամբ: 
Գոյություն ունի հեպատիտ В-ի վակցինա, որը ներառված է կանխարգելիչ պատվաստումների Ազգային օրացույցում: Պատվաստումը երաշխավորում է վտանգավոր վիրուսից լյարդի պաշտպանությունը:


 3. Էպշտեյն-Բարի վիրուս (ԷԲՎ) (4 տիպի հերպեսի վիրուս)


Էպշտեյն-Բարի վիրուսը կարող է բարձրացնել քթըմպանի քաղցկեղի, Հոջկինի լիմֆոմայի և ոչ հոջկինյան լիմֆոմաների զարգացման ռիսկը: Ուռուցքային հիվանդություններ զարգանում են ԷԲՎ վարակված մարդկանց որոշ մասի մոտ:  Գենետիկական առանձնահատկություններով պայմանավորված՝ ուռուցքներ հաճախ ախտորոշվում են  Աֆրիկայի և Հարավարևելյան Ասիայի երկրների բնակիչների մոտ:


Վիրուսի դեմ վակցինա չկա:


4. 8 տիպի (HHV-8) հերպեսի վիրուս


Վիրուսի այս տեսակը (HHV-8) հայտնաբերվել է 1990-ական թվականներին:  Հետազոտություններն ապացուցում են, որ այն կապված է Կապոշի սարկոմայի առաջացման հետ: Ինչպես հերպեսի մյուս տեսակները, այնպես էլ HHV-8 տիպը փոխանցվում է սեռական հարաբերության ժամանակ և թքի միջոցով՝ օրինակ, ընդհանուր սպասքի կիրառման դեպքում: Վիրուսի հետևանքով քաղցկեղ հազվադեպ է զարգանում, հիմնականում իմունիտետի զգալի ընկճման դեպքում (ՄԻԱՎ կամ օրգանների փոխպատվաստումից հետո):


Վիրուսի դեմ վակցինա չկա:


5. Helicobacter pylori (H pylori)


Helicobacter pylori մանրէն բնակվում է ստամոքսի և տասներկումատնյա աղու լորձաթաղանթի վրա: Նրա կենսագործունեության արդյունքում կարող է բորբոքում առաջանալ, զարգանալ գաստրիտ կամ խոց: Արդյունքում` ստամոքսի պատերի վնասումը բերում է քաղցկեղի առաջացման:


Ստամոքսի լորձաթաղանթի փոփոխությունները ժամանակին հայտնաբերելու համար խորհուրդ է տրվում կանոնավոր անցնել սքրինինգային գաստրոսկոպիա: Միայն գաստրոսկոպիայի ժամանակ կարելի է ստամոքսի քաղցկեղը հայտնաբերել ամենավաղ շրջանում, երբ հիվանդությունը ենթարկվում է բուժման:

 

 

Լուրեր, հայտարարություններ
«Հարի Փոթերի» աստղի մոտ երրորդ փուլի քաղցկեղ են հայտնաբերել 24.02.2020

Բրիտանացի դերասանուհի Ջուլի Ուոլթերսը հայտնել է «երրորդ փուլի հաստ աղու քաղցկեղ» ախտորոշման մասին։ Հարի Փոթերի մասին ֆիլմաշարի աստղը նշել է, որ ծանր հիվանդությունը ստիպել է նրան նորովի...

Քաղցկեղը հաղթահարած հայտնի մարդիկ․ Մայքլ Դուգլաս 22.02.2020

Դերասանը, ով այժմ 75 տարեկան է, 65 տարեկանում բախվեց վտանգավոր ուռուցքային հիվանդության հետ: Դուգլասը պայքարում էր հիվանդության դեմ հասարակությունից գաղտնի՝ լեզուն և ծնոտը կորցնելու բարձր վտանգի պատճառով: Նա ստիպված էր․․․

Արյուն կղանքի մեջ․ երբ է դա քաղցկեղի նշան 21.02.2020

Կղանքի մեջ արյունը չի կարելի նորմալ վիճակ համարել, բայց դրա հետևում կարող են թաքնված լինել ինչպես ոչ վտանգավոր խանգարումներ, այնպես էլ լուրջ հիվանդություններ, օրինակ՝ հաստ աղու քաղցկեղ։ Կղանքում արյան առկայության դեպքում անպայման պետք է․․․

Հաճախ տրվող հարցեր