Պացիենտների համարԿանխարգելում
Վիտամին D-ն քաղցկեղի դեմ ամենակարևոր վիտամինն է
Վիտամին D-ն քաղցկեղի դեմ ամենակարևոր վիտամինն է
08.06.2016

2016 թվականին մեծածավալ հետազոտության արդյունքում կենսաքիմիկոսները հայտնաբերեցին, որ 55 տարեկանն անց կանայք, ում մոտ արյան մեջ վիտամին D-ի մակարդակը  բարձր է 40 նգ/մլ-ից,  67%-ով ավելի քիչ ռիսկ ունեն ցանկացած տեսակի քաղցկեղով հիվանդանալու, քան այն կանայք, ում մոտ այս վիտամինի մակարդակը 20 նգ/մլ-ից ցածր է: «Մենք հրաշալի հնարավորություն ունենք, որպեսզի կանխարգելենք արգանդի վզիկի քաղցկեղի բոլոր տեսակները վիտամին D-ի բավարար քանակով, ինչը բացարձակապես անհնար էր մինչև այս հետազոտության հրապարակումը», - հետազոտությունների արդյունքն այսպես է մեկնաբանել Սան-Դիեգոյի (ԱՄՆ) Կալիֆորնիական համալսարանի բժշկության Դպրոցից  հետազոտող, դոցենտ Սեդրիկ Հարլանդը:
 
Գիտնականները եկել են այն եզրակացության, որ քաղցկեղային հիվանդությունների կանխարգելման համար վիտամին  D-ի օպտիմալ մակարդակը գտնվում է 40 և 60 նգ/մլ միջև, և որ քաղցկեղի տեսակների մեծ մասն առաջանում է այն անձանց մոտ, ում արյան մեջ վիտամին D-ի մակարդակը 10-40նգ/մլ է:

Հետազոտությունը չբացահայտեց օրգանիզմում վիտամին D-ի առողջ մակարդակի հասնելու լավագույն եղանակը՝ հավելումնե՞ր, թե՞ արևի ճառագայթում, սակայն գիտնականները եկան այն եզրահանգման, որ վիտամին D-ն քաղցկեղից սկսում է պաշտպանել, հենց նրա մակարդակը արյան մեջ դառնում է 40 նգ/մլ: Նրանք նաև նշեցին, որ առողջության համար ավելի շատ առավելություններ դիտվում են օրգանիզմում վիտամին D-ի ավելի բարձր մակարդակի դեպքում:

Եվս մեկ հետազոտություն, որն ավարտվել է 2015 թվականին, ցույց տվեց, որ կանանց մոտ վիտամին D-ի 30 նգ/մլ կամ բարձր կոնցենտրացիայի դեպքում կոլոռեկտալ քաղցկեղի ռիսկը 55%-ով ավելի ցածր է այն կանանց համեմատ, ում մոտ այդ մակարդակը 18նգ/մլ-ից ցածր է:

2005 թվականի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ արյան մեջ վիտամին D-ի կոնցենտրացիան 60 նգ/մլ-ից բարձրի դեպքում կանայք ունեին կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանալու 83%-ով ցածր ռիսկ այն կանանց համեմատ, ում մոտ այդ վիտամինի մակարդակը 20նգ/մլ-ից չէր բարձրացել:

Հայտնի են ամերիկյան ուռուցքաբանների բազմաթիվ ուղեցույցներ՝ ուռուցքային հիվանդների մոտ արյան մեջ վիտամին D-ի մակարդակը 60-80 նգ/մլ միջակայքում պահելու անհրաժեշտության մասին: Թեև այս հետազոտությունների մեծ մասում կանայք են մասնակցել, շատ հավանական է, որ վիտամին D-ին վերաբերող ստացված արդյունքները բացարձակ անվտանգ են և անհրաժեշտ են նաև տղամարդկանց համար:
 
Փորձագետների մեծ մասը համակարծիք է, որ վիտամին D-ի լավագույն աղբյուրը արևի լույսն է, և, հավանաբար, ծանոթ է հետևյալ խորհուրդը. «Ձեզ անհրաժեշտ է ամեն օր 5-30 րոպե գտնվել արևի ճառագայթների տակ՝ապահովելով ամբողջ մաշկի վրա այդ ճառագայթների հնարավորինս առավելագույն ազդեցություն»:  Իհարկե, ճշմարիտ խորհուրդ է, սակայն արևից ստացված վիտամին D3-ի քանակը կախված է նաև այլ բազմաթիվ գործոններից՝ տարիքից, մարմնի զանգվածի ինդեքսից, մաշկի գույնից, հասարակածից ունեցած հեռավորությունից, տարվա եղանակից, օրվա մթնոլորտային վիճակից և այլն:
 
Արևային ճառագայթումն` ըստ զուգահեռականի

Եթե ապրում եք հասարակածից դեպի հյուսիս՝ 37 աստիճանից բարձր, իսկ այդ մակարդակի վրա, օրինակ,  ապրում է  Ռուսաստանի բնակչության գրեթե 100%-ը, ապա հաստատ չեք ստանում ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման այնպիսի քանակ, որ օրգանիզմը կարողանա բավարար քանակությամբ վիտամին D3 արտադրի ամբողջ տարին:

Օրինակ, Սոչիում կամ Յալթայում ապրող բաց մաշկով մարդը հուլիսի արևային օրը՝ կեսօրին, 4 րոպեի ընթացքում ստանում է մոտ 900 ME վիտամին D3: Սակայն հունվարի անամպ օրն արևի տակ պետք է գտնվել 10 անգամ ավելի շատ՝ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման նման քանակ ստանալու համար: Եթե առկա է ամպամածություն կամ ծուխ, ապա այն կարող է պաշարել արևային ճառագայթման ավելի քան 60%-ը: Բացի այդ, պետք է հաշվի առնել, որ միաժամանակ արևապաշտպան քսուկի կիրառումը խորացնում է խնդիրը, քանի որ SPF-8 պաշտպանությամբ քսուկը նվազեցնում է մաշկի կողմից վիտամին D3-ի արտադրությունը 95%-ով, իսկ  SPF-15 կամ ավելիի դեպքում ՝ 99%-ով:

Մուգ մաշկով մարդը պետք է մոտավքրապես չորս անգամ ավելի շատ արևային ճառագայթում ստանա, որպեսզի արտադրի նույն քանակությամբ վիտամին D3, որքան բաց մաշկով մարդը: Ինչպես պարզվել է, ճարպակալմամբ տառապող մարդկանց մոտ արյան մեջ վիտամին D3-ի մակարդակը 50%-ով ավելի քիչ է, քան նման խնդիր չունեցող անձանց մոտ: Արժե նշել նաև, որ 70 տարեկանում մարդն իր մաշկի միջոցով կարող է արտադրել 75%-ով ավելի քիչ վիտամին D, քան երբ նա 20 տարեկան էր:

Հիվանդություններ, որոնք առկա են վիտամին D-ի անբավարարության ժամանակ

Անհրաժեշտ վիտամին D3-ի լրացուցիչ քանակություն կարել է ստանալ հավելումների միջոցով: Սակայն նման հավելումներ ստանալուց առաջ անհրաժեշտ է որոշել սեփական վիտամին D-ի մակարդակը, հետո միայն որոշել հավելման ծավալը՝ օրը 1000-ից 10.000 մ. միավոր: Ընդ որում, անհրաժեշտ է մշտապես հսկել վիտամինի մակարդակն արյան մեջ` խուսափելու գերդոզավորումից ի հայտ եկող խնդիրներից:

Բազմաթիվ վեճեր կան կապված նրա հետ, թե վիտամին D-ի հավելման որ ձևերն են առավել արդյունավետ: Հետազոտություններից մեկը ցույց է տվել, որ բերանով ցողացրի կիրառումն ավելի արդյունավետ է, քան հաբերը: Պարզվել է, որ 1000 մ. միավոր վիտամին D-ի ցողացիրը կրկնակի անգամ ավելի է բարձրացնում արյան մեջ վիտամինի պարունակությունը քան 1000 մ. միավոր վիտամինը գելային պարկուճներով: Ցողացրի կիրառման ժամանակ վիտամիննըսկսում է ներծծվել արդեն բերանում:

Կան նաև պնդումներ, որ վիտամին K2-ն անհրաժեշտ է վիտամին D3-ի առավել արդյունավետ յուրացման համար, սակայն կան նաև այլ ապացույցներ, ըստ որոնց վիտամին D-ի և K2-ի միաժամանակյա կիրառումը չի բերում սիներգիզմի և արդյունավետության: Այդ պատճառով առայժմ խորհուրդ է տրվում վիտամին D3-ը կիրառել այլ վիտամիններից առանձին:

 

Լուրեր, հայտարարություններ
Շնորհավորանք բուժաշխատողի օրվա առիթով 21.06.2018

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի տնօրինությունը շնորհավորում է բոլոր բուժաշխատողներին մասնագիտական տոնի առիթով, մաղթում ամուր առողջություն և կամք, անձնական երջանկություն ու միայն խաղաղ պայմանների աշխատանք...

Հունիսի 19-ը ՈՒԱԿ-ում  հիշարժան էր մի քանի նկատառումներով 20.06.2018

Հուլիսի 19-ին Վ.Ա. Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ուռուցքաբանության ամբիոնի նիստի ժամանակ տեղի ունեցավ «Կլինիկական ուռուցքաբանություն» դասագրքի շնորհանդեսը...

Խրոնդոմատոզ հիվանդության ուշացած դեպքի արդյունքում կատարվեց դաստակի երեք մատերի էքստիրպատիա 12.06.2018

Հիվանդը՝ 63տ կին. դիմել է Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոն ունենալով՝ ձեռքի դաստակի երկու մատերի խրոնդոմատոզ հիվանդություն և դիմել է մասնագետի օգնությանը բավականին ուշացած: Այս հիվանդությունը կոչվում է դաստակի ոսկրերի խրոնդոմատոզ...

Հաճախ տրվող հարցեր