Պացիենտների համարՀիվանդություններ
Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղ
Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղ
07.12.2017

Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղը երկար ժամանակ կարող է ընթանալ անախտանիշ: Դա բավականին հազվադեպ հիվանդություն է, որը հանդիպում է չարորակ ուռուցքով հիվանդների 1%-ի մոտ: Ուռուցքը զարգանում է լեղածորանների գեղձային հյուսվածքից:  Ուռուցքն աճում է ինֆիլտրատիվ՝ տարածվելով լեղածորանի ընթացքով և կարող է ներաճել դեպի լյարդային երակներ և դռներակներ, լյարդային զարկերակ, ենթաստամոքսային գեղձ և տասներկումատնյա աղի: Արտալյարդային լեղածորանների քաղցկեղը կարող է մետաստազավորվել լյարդ և շրջակա ավշային հանգույցներ: 


Ըստ վիճակագրության, արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղը տղամարդկանց մոտ 1,5-2 անգամ ավելի հաճախ է հանդիպում: Հիվանդությունը հիմնականում ախտահարում է 60 տարեկանն անց մարդկանց:


Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի պատճառները

Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի զարգացման հստակ պատճառներն անհայտ են: Ներկայումս մասնագետներն առանձնացնում են հիվանդության զարգացմանը նպաստող մի քանի գործոններ: Նրանցից առաջատարը համարվում է լեղաքարային հիվանդությունը: Ամենայն հավանականությամբ, ուռուցքային գործընթացի զարգացման պատճառ է լեղային կոնկրեմենտների կողմից ծորանների պատերի քրոնիկական գրգռումը:


Նախատրամադրող գործոններից են նաև լեղածորանների անատոմիական անոմալիաները, ոչ սպեցիֆիկ խոցային կոլիտը, լեղուղիների բնածին կիստոզ դիլատացիան, մանրէային և մակաբուծային վարակները:


Մի շարք բժշկական ուսումնասիրություններում նշվում է արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի զարգացման բարձր հավանականություն մի շարք քիմիական նյութերի (բետա-նաֆտիլամինի և բենզիդինի) հետ շփվող մարդկանց մոտ:
Հիվանդության ախտանիշները   

Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի ախտանիշները  քիչ են տարբերվում բիլիար համակարգի մյուս հիվանդությունների ախտանիշներից: Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղային ախտահարման ամենավաղ ախտանիշը մեխանիկական դեղնուկն է, որն առաջանում է ավելի քան 95% դեպքերում: Որոշ հիվանդների մոտ դեղնությունն առաջանում է հանկարծակի, մյուսների մոտ՝ աստիճանաբար, 2-4 ամիսների ընթացքում: Հիմնականում դեղնուկն ընթանում է ինտենսիվ, երբեմն` ալիքաձև կամ կրկնություններով: 

Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի համար բնորոշ են աջ թուլակողում  և ստամոքսի շրջանում վաղ ցավային զգացողությունները, որոնք ուժեղանում են գիշերային ժամերին: Ի տարբերություն հեպատոբիլիար համակարգի այլ հիվանդությունների, արտալյարդային լեղուղիների ցավը կրում է մշտական և արտահայտված բնույթ: Բացի այդ, հիվանդներին կարող են անհանգստացնել սրտխառնոցը, ընդհանուր թուլությունը, քաշի կորուստը, տենդը, կղանքի գունազրկոմը կամ մեզի մգացումը: 


Լեղուղիների խցանման դեպքում հիվանդների մոտ զարգանում է ջրգողություն, լեղապարկի էմպիեմա, խոլանգիտ և երկրորդային բիլիար ցիռոզ: Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի ուշ շրջաններում զարգանում են հեպատոմեգալիա և լեղապարկի մեծացում:
Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի բուժումը

Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի բուժման ընտրությունն, առաջին հերթին, պայմանավորված է ուռուցքի տեղակայմամբ: Ցավոք, հիվանդությունն ախտորոշվում է ուշ փուլում, ինչը զգալիորեն դժվարեցնում է արմատական բուժումը:


Լեղածորանի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման դեպքում հնարավոր է լեղածորանի մասնահատում՝ հետագա կարումով: Վերդուոդենալ հատվածի ախտահարման դեպքում իրականացվում է լեղապարկի հեռացում և ծորանի մասնահատում:  Ընդհանուր լեղածորանի հեռակա հատվածում ուռուցքի առկայության դեպքում իրականացվում է պանկրեատոդուոդենալ մասնահատում:


Եթե արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղը կրում է տարածուն բնույթ, ապա  կարող է իրականացվել մասնակի հեպատէկտոմիա կամ Ուիպլի վիրահատություն (այն իր մեջ ներառում է ենթաստամոքսային գեղձի, լեղապարկի հեռացում, ստամոքսի, լեղածորանի մի մասի և աղիքի մասնահատում):  


Արտալյարդային լեղուղիների քաղցկեղի վիրահատական բուժումը կարող է համակցվել քիմիաթերապիայի, ճառագայթային բուժման և այլ թերապևտիկ եղանակների հետ:

Տվյալ հիվանդության կանխատեսման չափանիշն է հիվանդության փուլը: Հիվանդության ընթացքի տարածուն բնույթի դեպքում կանխատեսումը, որպես կանոն, անբարենպաստ է:

Լուրեր, հայտարարություններ
Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնը ներկայացնում է «Ուռուցքաբանության և կլինիկական բժշկության եվրասիական ամսագրի» 2018-ի 2-րդ համարը 18.01.2019

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ԳԻՏԱԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ՀԱՎԱՏԱԳՐՎԱԾ ԱՄՍԱԳԻՐ խորագրում արդեն տեղադրված է «Ուռուցքաբանության և կլինիկական բժշկության եվրասիական ամսագրի» վերջին` թվով չորրորդ...

Ավշային կանգ` կրծքագեղձի հեռացումից հետո 08.01.2019

Կրծքագեղձի հեռացումից հետո (մաստէկտոմիա) վերին վերջույթների այտուցի զարգացումը (լիմֆեդեմա) տարածված բարդություն է: Այս հիվանդության առաջացումը այնքան էլ հեշտ չէ կանխատեսել, քանի որ շատ բան կախված է վիրահատության ծավալից...

Մետաստազներ. բուժումը հնարավոր է 25.12.2018

Մեր օրերում քաղցկեղը դադարել է անբուժելի հիվանդություն համարվել: Սակայն շատ դեպքերում ուռուցքային պրոցեսը հայտնաբերվում է ուշ շրջանում, երբ հիմնական ուռուցքն արդեն մետաստազներ է ...

Հաճախ տրվող հարցեր